Wyniki wyszukiwania:

pl
Brak notatek
Koszyk jest pusty
Wyślij do drukarki
Usuń
A A A
Narzędzia

Działalność handlowa w Polsce

Podstawową działalność segmentu stanowi obrót gazem ziemnym w Polsce. Segment sprzedaje w Polsce gaz wydobywany ze złóż krajowych i gaz importowany, a Grupą PGNiG jest największym dostawcą gazu ziemnego na rynku krajowym.

W dniu 1 sierpnia 2014 r. nastąpiła zmiana organizacyjna Grupy PGNiG, polegająca na rozdzieleniu sprzedaży hurtowej gazu, która pozostała w PGNiG, od detalicznej i jednoczesnym przeniesieniu handlowej obsługi klienta detalicznego do nowej spółki PGNiG OD.

Sprzedaż gazu ziemnego w Polsce poza Grupą PGNiG (w tym eksport gazu z Polski)

mln m3 2017 2016 2015 2014 2013
Gaz wysokometanowy (E) 23 075 20 435 19 557 15 543 13 555
Gaz zaazotowany (Ls/Lw przeliczony na E) 701 671 611 514 519
RAZEM (przeliczony na E) 23 776 21 106 20 168 16 057 14 074
w tym:
PGNiG 16 159 13 734 12 415 12 834 13 555
PGNiG OD 7 617 7 245 7 481 3 209
PST 127 272 14 5

Struktura odbiorców gazu Grupy PGNiG

mln m3 2017 2016
Odbiorcy domowi 4 065 3 913
Handel, usługi, hurt 1 775 1 475
Zakłady azotowe 1 981 1 798
Elektrownie i ciepłownie 900 607
Rafinerie i petrochemia 2 795 1 338
Pozostali odbiorcy przemysłowi 3 028 2 468
Giełda 8 515 9 141
Eksport z Polski 728 370
Razem sprzedaż poza Grupą PGNiG 23 787 21 109

Rynek Hurtowy

Import gazu

W 2017 r. PGNiG kupowało gaz ziemny głównie w ramach wymienionych poniżej umów i kontraktów długoterminowych oraz umów  krótkoterminowych z dostawcami europejskimi:

  • kontraktu kupna-sprzedaży gazu ziemnego do Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 1996 r. z OOO Gazprom Export, obowiązującego do 2022 r. (tzw. kontrakt jamalski),
  • umowy sprzedaży skroplonego gazu ziemnego z dnia 29 czerwca 2009 r. z Qatar Liquefied Gas Company Limited (3), obowiązującej do 2034 r. (tzw. kontrakt katarski).

Dostawy gazu ziemnego do Polski z zagranicy w latach 2013-2017 w mld m3

Zwiększone zakupy gazu z importu - do 13,7 mld m3

Wzrost pozyskania gazu z kierunku zachodniego oraz LNG, spadek zakupu gazu z kierunku wschodniego.

W 2017 r. zwiększone zostały zakupy gazu z importu, które wyniosły 13,7 mld m3. Zmniejszyły się zakupy gazu z kierunku wschodniego – zakupiono o 0,5 mld m3 gazu mniej z tego kierunku względem 2016 r. Do 2,3 mln m3 wzrosło pozyskanie gazu z kierunku zachodniego. Wzrosły też dostawy LNG do poziomu 1,7 mld m3.

PGNiG aktywnie wspiera działania mające na celu budowę połączenia infrastrukturalnego o mocy około 10 mld m3/rok, dającego Polsce bezpośredni dostęp do gazu ze złóż na Morzu Północnym. W 2017 r. PGNiG uczestniczyło w ogłoszonej przez GAZ-SYSTEM i duńskiego operatora systemu przesyłowego Energinet procedurze Open Season 2017 Baltic Pipe, w ramach której złożono wiążące zamówienie na moce przesyłowe w okresie od 1 października 2022 r. do 30 września 2037 r., pozwalające na przesył do Polski gazu z Norweskiego Szelfu Kontynentalnego. Pozytywny wynik przeprowadzonego przez operatorów Testu Ekonomicznego oraz potwierdzenie alokacji mocy na rzecz PGNiG, pozwoliło na zawarcie odpowiednich umów przesyłowych z operatorami w styczniu 2018 r (więcej o projekcie Baltic Pipe).

W 2017 r. zawarto ze spółką Polskie LNG S.A. aneks do Umowy Regazyfikacji, na mocy którego PGNiG zwiększyło do 100% długoterminową rezerwację mocy regazyfikacyjnych Terminala LNG w Świnoujściu. Przedmiotowy aneks obowiązuje od 1 stycznia 2018 r. do 1 stycznia 2035 r. i umożliwia realizację umowy dodatkowej z firmą Qatargas oraz ewentualny zakup dodatkowych ładunków LNG na zasadach spot lub krótko- i średnioterminowych.

Renegocjacja warunków cenowych w ramach Kontraktu z OOO Gazprom Export

W 2017 r. PGNiG kontynuowało rozpoczęte formalnie 1 listopada 2014 r. działania na rzecz zmiany warunków cenowych dostaw w ramach kontraktu jamalskiego. Wobec braku uzyskania porozumienia z dostawcą, 13 maja 2015 r. PGNiG rozpoczęło przewidzianą w kontrakcie procedurę rozstrzygania sporów poprzez postępowanie arbitrażowe. Przedmiotem sporu jest dostosowanie tego kontraktu do sytuacji na europejskim rynku gazu ziemnego. Do dnia sporządzenia sprawozdania postępowanie przed Trybunałem Arbitrażowym nie zostało zakończone. Spółka spodziewa się, że rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu nastąpi w I połowie 2018 r. Przekazanie sporu do rozstrzygnięcia przez Trybunał Arbitrażowy nie wyklucza możliwości prowadzenia rozmów na poziomie handlowym i osiągnięcia wcześniejszego porozumienia polubownego z dostawcą.

Mimo braku rozstrzygnięcia procesu renegocjacji warunków cenowych kontraktu jamalskiego, w dniu 1 listopada 2017 r. PGNiG wystąpiło do PAO Gazprom/OOO Gazprom Export z kolejnym wnioskiem o renegocjację warunków cenowych dostaw. Strona rosyjska z dniem 7 grudnia 2017 r. przedłożyła do PGNiG swój wniosek w tej kwestii. W ocenie Spółki wniosek o renegocjację PAO Gazprom/OOO Gazprom Export nie był zasadny oraz nie spełniał wymogów formalnych określonych w kontrakcie jamalskim, w rezultacie był bezskuteczny. Do dnia sporządzenia sprawozdania strony nie osiągnęły porozumienia w sprawie warunków dostaw.

Dostawy gazu LNG

W dniu 14 marca 2017 r. PGNiG zawarło z Qatargas umowę dodatkową do Umowy sprzedaży skroplonego gazu ziemnego z dnia 29 czerwca 2009 r. Na mocy umowy dodatkowej, obowiązującej do 30 czerwca 2034 r., poczynając od 2018 r. nastąpi podwojenie dostaw LNG z Kataru do Polski. Całkowity wolumen LNG w ramach umów długoterminowych z Qatargas wzrośnie do 2 mln ton LNG na rok, co stanowi około 2,7 mld m3 gazu po regazyfikacji, a w latach 2018-2020 do 2,17 mln ton LNG rocznie czyli ok. 2,9 mld m3 gazu sieciowego.

 

W 2017 r. PGNiG odebrało trzy dostawy spotowe LNG

W 2017 r. PGNiG odebrało trzy dostawy spotowe LNG, zakontraktowane we współpracy z biurem tradingowym LNG w Londynie, prowadzonym przez PST. Dostawcą pierwszego ładunku ok. 150 tys. m3 LNG pochodzącego z terminalu Sabine Pass w USA była firma Cheniere Marketing International. Ładunek spotowy o wolumenie ok. 205 tys.m3 LNG został zakupiony od Qatar Liquefied Gas Company Limited (2). Ostatnia dostawa spot w 2017 r. pochodziła z Norwegii. Około 140 tys. m3 LNG dostarczył koncern Statoil ASA. Łączny wolumen dostaw zakupionych przez Grupę PGNiG na rynku spotowym w 2017 r. wyniósł ok. 500 tys. m3 LNG, co odpowiada ok. 3,33 TWh lub ok. 290 mln m3 gazu ziemnego po regazyfikacji.

Dodatkowo w ramach dywersyfikacji portfela gazu ziemnego Grupy PGNiG zawarła w listopadzie 2017 r. 5-letni kontrakt na dostawę w sumie 9 ładunków LNG z firmą Centrica LNG Company Limited. Dostawy będą pochodzić z terminalu skraplającego Sabine Pass w USA. Kontrakt wejdzie w życie w 2018 r. i będzie realizowany na bazie reguły DES (Delivery Ex Ship). To pierwszy średnioterminowy kontrakt zawarty przez biuro tradingowe LNG PST w Londynie.

Sprzedaż gazu

Hurtowa sprzedaż gazu do 30 września 2017 r. była częściowo objęta taryfikacją. W praktyce odbiorcy rozliczani byli i są po cenach rynkowych. Umowy obowiązujące oraz nowo negocjowane uwzględniają indywidualne wyceny sporządzane przy zastosowaniu jednolitej, obiektywnej metody wyceny, pozbawionej elementów uznaniowych i zapewniającej równoprawne traktowanie klientów. Obecnie rozliczenia z odbiorcami oparte są o formuły cenowe lub ceny stałe wyznaczone na podstawie indeksów giełdowych. W 2017 r. głównymi odbiorcami gazu ziemnego w Polsce byli odbiorcy przemysłowi. W tej grupie do największych odbiorców gazu ziemnego w Polsce należą m. in.: Grupa Azoty SA, PKN Orlen SA, Polska Grupa Energetyczna SA, KGHM Polska Miedź SA, Grupa Kapitałowa ArcelorMittal oraz Grupa Lotos SA. W 2017 r. największy udział w wolumenie sprzedaży Grupy PGNiG miała giełda.

Wolumeny sprzedaży przez PGNiG w zakresie gazu na TGE w 2017 r. w porównaniu do roku ubiegłego, w podziale na Rynek Terminowy Towarowy gazu oraz Rynek Dnia Następnego i Bieżącego gazu (dane według daty dostawy) przedstawia poniższa tabela:

Wolumen (w TWh) 2017 2016
Łącznie RTTg 75,2 78,7
Łącznie RDNiBg 17,2 19,1
Giełda RAZEM 92,4 97,8

Wolumen gazu sprzedanego przez PGNiG na TGE w 2017 r. spadł w porównaniu do 2016 r. o około 5,4 TWh.

W celu zapewnienia realizacji obowiązku sprzedaży gazu ziemnego przez TGE w wielkości 55% gazu wprowadzanego do krajowego systemu przesyłowego ( tzw.obligo gazowe) PGNiG realizuje politykę cenową w stosunku do wszystkich oferowanych na TGE instrumentów dotyczących gazu ziemnego, która ma na celu zaoferowanie gazu ziemnego innym uczestnikom rynku po cenach, dla których punktem odniesienia są ceny tego surowca na zliberalizowanych rynkach Europy Północno-Zachodniej w obrocie hurtowym, giełdowym i OTC. W wyniku stosowanej polityki cenowej giełda towarowa stała się atrakcyjną platformą obrotu gazem ziemnym.

Konkurencja

Do głównych konkurentów PGNiG w segmencie odbiorców biznesowych, a działających bezpośrednio na rynku polskim należą przede wszystkim PGE Polska Grupa Energetyczna SA, DUON (Fortum Holdings), Hermes Energy Group SA, RWE Polska SA, TAURON Polska Energia SA oraz PKN ORLEN SA. Podmioty konkurencyjne intensyfikują działania w zakresie sprzedaży paliwa gazowego wzmacniając zespoły sprzedażowe, wprowadzając większą elastyczność ofert i mechanizmów zabezpieczania ceny oraz łącząc sprzedaż gazu ziemnego i energii elektrycznej.

Sprzedaż gazu wysokometanowego sieciowego PGNiG na polskim rynku w 2017 r., wyniosła 165,2 TWh. Wzrost sprzedaży wyniósł 15,1% w stosunku do 2016 r., w którym zanotowano sprzedaż na poziomie 143,5 TWh. Z jednej strony zwiększony wolumen był wynikiem rosnącego zapotrzebowania, a z drugiej malejącego udziału konkurencji w pozyskaniu gazu. Import netto konkurencji w 2017 r. zmniejszył się o 8,2 TWh, czyli o 42,6% w stosunku do 2016 r.

Eksport gazu

W 2017 r. PGNiG sprzedało na rynek ukraiński w ramach współpracy z Grupą ERU 728 mln m3, a całkowita sprzedaż PGNiG na rynek ukraiński od sierpnia 2016 r. wyniosła 1,1 mld m3. W kwietniu 2017 r. obie spółki wspólnie wygrały przetarg na dostawy gazu ziemnego na potrzeby własne Ukrtransgaz – ukraińskiego operatora systemu przesyłowego i magazynów. Łączny wolumen dostaw wynikający z wygranego postępowania wyniósł 195 mln m3 PN gazu ziemnego.

W październiku 2017 r. PGNiG zawarł umowę z Ukrtransgaz na przesył gazu na terytorium Ukrainy, co umożliwi korzystanie z ukraińskich sieci gazowych i magazynów. W 2017 r. sprzedaż paliwa gazowego przez PGNiG na potrzeby ukraińskich odbiorców była realizowana w punkcie Hermanowice na granicy polsko-ukraińskiej, czyli przed wejściem do systemu przesyłowego Ukrtransgaz. Powyższa umowa stanowi kolejny etap rozwoju działalności handlowej PGNiG na Ukrainie. Dzięki niej Grupa zyskuje nowe możliwości współpracy z partnerami biznesowymi z tego kraju.

Sprzedaż energii elektrycznej

PGNiG w zakresie działalności na rynku energii elektrycznej zajmuje się głównie obrotem hurtowym. Łączna sprzedaż energii elektrycznej do przedsiębiorstw obrotu i na giełdzie stanowiła w 2017 r. ponad 90% całości sprzedaży energii elektrycznej. Całkowity wolumen obrotu w 2017 r. przekroczył 6,8 TWh.

 

Sprzedaż PGNiG GWh %
Odbiorcy końcowi 6,7 0,1
Przedsiębiorstwa obrotu 948,6 14,0
Rynek bilansujący 492,8 7,3
Giełda 5 170,4 76,2
Wytwórcy 164,1 2,4
RAZEM 6 782,6 100,0

 

W 2017 r. PGNiG prowadziło obrót hurtowy energią elektryczną i produktami powiązanymi na rynku polskim i niemieckim. W Polsce obrót realizowany był na TGE oraz na rynku pozagiełdowym w ramach transakcji OTC. Na rynku niemieckim spółka uczestniczyła w handlu kontraktami spot na giełdzie European Power Exchange w ramach wymiany międzysystemowej oraz kontraktami terminowymi na giełdzie EEX. Ponadto, PGNiG realizowało usługi w ramach umowy bilansowania handlowego na rzecz PGNiG OD i PGNiG TERMIKA, a także nowych spółek w Grupie PGNiG TERMIKA: Energetyka Przemysłowa oraz Energetyka Rozproszona. PST prowadziła handel energią elektryczną na rynku niemieckim, w ramach transakcji giełdowych (EEX) oraz na rynku pozagiełdowym (OTC).

Rynek Detaliczny

PGNiG OD specjalizuje się w sprzedaży gazu ziemnego (wysokometanowego i zaazotowanego), energii elektrycznej, sprężonego gazu ziemnego (CNG) oraz skroplonego gazu ziemnego (LNG).

Zakup gazu

Zakup gazu ziemnego wysokometanowego realizowany jest z trzech podstawowych źródeł: zakup na TGE; zakup na mocy umowy bilateralnej zawartej z PGNiG z dostawą do punktu wirtualnego w sieci przesyłowej GAZ-SYSTEM; zakup na mocy umowy bilateralnej zawartej z PGNiG z dostawą do punktu fizycznego Słubice. W przypadku gazu skroplonego LNG, zakup gazu realizowany jest na podstawie następujących umów bilateralnych: umowa ramowa sprzedaży skroplonego gazu ziemnego (LNG) na warunkach FCA zawarta z PGNiG; umowa sprzedaży gazu LNG zawarta z PGNiG. Zakup gazu zaazotowanego z grup Lw i Ls, pochodzącego z wydobycia krajowego, realizowany jest na mocy umowy zawartej z PGNiG.

Towarowa Giełda Energii

Największy udział w globalnym wolumenie zakupu gazu wysokometanowego przypada na transakcje przeprowadzane na TGE.

Sposób kontraktacji paliwa gazowego w PGNiG OD jest regulowany przez Politykę Kontraktacji, która określa zasady kontraktacji dla poszczególnych portfeli, podział odpowiedzialności oraz sposób raportowania działań obrotowych na rynku hurtowym. W świetle zmian na rynku detalicznym paliwa gazowego, jak również wymagań rozporządzenia MIFID II, w grudniu rozpoczęto prace m. in. nad wydzieleniem portfela grupy odbiorców, dla których PGNiG OD nie przedstawia do zatwierdzania taryfy. Pozostały wolumen portfela odbiorców objęty programami sprzedażowymi podlega zabezpieczeniu zgodnie z poziomem realizacji programów sprzedażowych. Taki sposób zabezpieczenia mityguje ryzyko niedostosowania kosztów pozyskania paliwa gazowego do bieżących cen na rynku hurtowym.

W zakresie umów bilateralnych na zakup paliwa gazowego z dostawą na punkt fizyczny i wirtualny PGNiG OD korzysta z umów zawartych z  PGNiG, które przewidują możliwość odejścia od stałej ceny nabywanego gazu z zastosowaniem formuł cenowych odnoszących cenę finalną do cen instrumentów wprowadzonych do obrotu na TGE.

Sprzedaż gazu

Wśród klientów PGNiG OD znajdują się zarówno konsumenci, jak i klienci niebędący konsumentami. Klienci rozliczani w grupach taryfowych 1-4  kupują paliwo gazowe przeznaczone głównie do przygotowywania posiłków, ogrzewania wody oraz pomieszczeń i w procesach produkcyjnych. Do odbiorców segmentu biznesowego należą klienci, którzy pobierają paliwo gazowe zarówno na cele technologiczne, jak i cele grzewcze. Analiza struktury odbiorców paliwa gazowego w 2017 r. wykazała przeważający, ilościowy udział małych i średnich przedsiębiorstw w ogólnej liczbie odbiorców. Odwrotna relacja występuje w zakresie wolumenu sprzedaży, gdzie największy udział mają najwięksi klienci. Największą pod względem liczby klientów jest grupa odbiorców zajmująca się handlem i usługami, natomiast w odniesieniu do odebranego wolumenu są to odbiorcy przemysłowi.

Konkurencja

Według szacunków PGNiG OD, w 2017 r. na rynku działało ponad 60 firm aktywnie konkurujących o klientów indywidualnych i biznesowych w zakresie sprzedaży paliwa gazowego. Podmioty te konkurują głównie ceną paliwa gazowego, łącząc w swojej ofercie sprzedaż gazu ziemnego i energii elektrycznej lub dołączając inne produkty (głównie usługi).

Działania konkurencji oraz coraz większa świadomość klientów w 2017 r. doprowadziły do wzrostu presji rynkowej wobec PGNiG OD w kontekście obniżania ceny paliwa gazowego oraz indywidualnego negocjowania warunków kontraktów. Utrzymano jednak zapoczątkowany w 2016 r. trend odzyskiwania bazy klientów B2B, osiągając również wysoki poziom zabezpieczenia portfela na rok gazowy 2018. Odnotowano po raz kolejny dodatni wynik netto portfela zamówień w ujęciu rok-do-roku.

Proces detaryfikacji

Kluczowym przedsięwzięciem w 2017 r. było przygotowanie do procesu detaryfikacji, co oznaczało zwolnienie z obowiązku zatwierdzania taryf klientom instytucjonalnym i wymagało m.in.: przygotowania nowych wzorców umów, ogólnych warunków umowy, cenników oraz zaplanowanie i przeprowadzenia kampanii informacyjnej do odbiorców.

Sprzedaż CNG i LNG

Polityka kształtowania ceny zarówno w zakresie dostaw LNG, jak i gazu po regazyfikacji LNG jest powiązana z cenami uzyskiwanymi w terminalu LNG w Świnoujściu w oparciu o indeksy notowań gazu ziemnego na TGE. Oferowane ceny gotowego produktu są powiązane z zamawianym wolumenem i odległością od gazoportu w Świnoujściu. W ciągu 2017 r. rozpoczęty został proces kształtowania rynkowego poziomu ceny CNG dla klientów strategicznych, tj. w oparciu o stały mechanizm relacji do TGE. Kształtowanie ceny sprzedaży dla przyszłych okresów powiązane jest z motywacją coraz większego wykorzystania paliwa CNG.

Wielkość dostaw LNG zrealizowanych dla odbiorców biznesowych w 2017 r. wynosiła ok. 5 tys. ton LNG. Całkowita ilość sprzedanego CNG w 2017 r. wyniosła ok. 16 mln m3.

Sprzedaż energii elektrycznej

Wśród klientów PGNiG OD znajdują się zarówno konsumenci, jak i klienci nie będący konsumentami, którzy zawarli umowy kompleksowe dostarczania energii elektrycznej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej. Według stanu na koniec 2017 r. obsługiwano w ramach Pakietu „PiG” (Prąd i Gaz) 91% konsumentów oraz 9% nie konsumentów. Zdecydowana większość klientów jest rozliczana w grupie taryfowej G11 (ok. 86%).

Według danych URE w 2017 r. na zmianę dotychczasowego sprzedawcy energii elektrycznej zdecydowało się ok. 99 tys. odbiorców, w tym nieco ponad 84 tys. to gospodarstwa domowe (grupy taryfowe G). Dla porównania w całym 2016 r. w Polsce ponad 86 tys. odbiorców zmieniło dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, w tym ponad 71 tys. odbiorców rozliczanych w grupach taryfowych G (gospodarstwa domowe).

Działalność handlowa za granicą

Grupa PGNiG rozwija swoją działalność w Niemczech i Austrii w obszarach sprzedaży hurtowej i sprzedaży dla klientów końcowych, poprzez spółki PGNiG Supply and Trading GmbH (sprzedaż hurtowa) i PST Europe Sales GmbH (sprzedaż detaliczna).

Sprzedaż gazu ziemnego poza Grupą PGNiG (z wyłączeniem eksportu gazu z Polski)

mln m3 2017 2016 2015 2014 2013
Gaz wysokometanowy (E) 2 186 2 384 2 039 1 745 1 378
Gaz zaazotowany (Ls/Lw przeliczony na E)
RAZEM (przeliczony na E), w tym: 2 186 2 384 2 039 1 745 1 378
PST 2 186 2 384 2 039 1 745 1 378

Struktura odbiorców

mln m3 2017 2016
Odbiorcy domowi 48 51
Pozostali odbiorcy przemysłowi 35 57
Handel, usługi, hurt 1 303 1 460
Giełda 800 816
Razem sprzedaż poza Grupą PGNiG 2 186 2 384

Handel Hurtowy na giełdzie oraz w obrocie pozagiełdowym OTC

PST aktywnie uczestniczy w handlu na zorganizowanych rynkach (giełdach) oraz w obrocie pozagiełdowym (OTC) współpracując z ponad 100 kontrahentami na bazie kontraktów EFET oraz podobnych standaryzowanych kontraktów. Handluje w Niemczech oraz w krajach sąsiadujących- Austrii i Holandii. PST zarejestrowało działalność handlową na rynku gazowym w Wielkiej Brytanii (NBP) oraz w sierpniu 2016 r. i rozpoczęło na tym rynku działalność operacyjną. Ponadto, PST ma zarejestrowaną działalność na terenie Republiki Czeskiej oraz w Polsce. Dodatkowo PST jest zarejestrowanym dostawcą na rynku duńskim i słowackim. PST pełni rolę animatora rynku na giełdzie PEGAS na obszarze rynkowym hubu gazowego GASPOOL.

W lutym 2017 r. PST rozpoczęło działalność handlową na światowym rynku LNG poprzez otwarcie oddziału w Londynie. Pierwsza dostawa została zakontraktowana przez oddział z Cheniere Energy. Była to pierwsza dostawa pochodzącą z USA do Europy Północno-Zachodniej. Ponadto, Oddział PST w Londynie zawarł kontrakt średnioterminowy z Centrica LNG Company Limited.

W 2017 r. PST i PST Europe Sales GmbH, w ramach transakcji giełdowych oraz pozagiełdowych, sprzedały łącznie 49,9 TWh gazu oraz 5,1 TWh energii elektrycznej. Polska była największym rynkiem sprzedaży gazu, gdzie dostarczono 52% wolumenu. Udział sprzedaży paliwa gazowego na rynkach niemieckim i holenderskim wyniósł odpowiednio 29% i 19%. Sprzedaż energii elektrycznej odbywa się głównie na terenie Niemiec oraz w niewielkim stopniu w Austrii, odpowiednio 99% i 1% wolumenu.

Struktura sprzedaży PST  według produktów
(wolumenowo)

 

Struktura sprzedaży PST według krajów
(wolumenowo)

 

Sprzedaż detaliczna

Przez cały 2017 r. PST wraz ze spółkami zależnymi podpisało prawie 36 tys. nowych kontraktów, z których 66% zostało potwierdzonych do przyłączenia do portfela klientów z dostawą począwszy od 2017 r. i w kolejnych latach. Na koniec 2017 r. liczba klientów w dostawie wzrosła o 39% do ponad 44 tys. klientów w porównaniu do 2016 r.

Opis najważniejszych usług świadczonych dla podmiotów z Grupy PGNiG

Do głównych umów PST obowiązujących w 2017 r. należy zaliczyć umowy związane z zarządzaniem pojemnością handlową na własne potrzeby w magazynach gazu w Holandii (magazyn o pojemności czynnej 250 GWh) i Austrii (magazyn o pojemności czynnej 17 GWh). Celem magazynowania jest optymalizacja portfela handlowego i rosnącego popytu na gaz od klientów końcowych w okresach zimowych. Na podstawie bieżących umów PST świadczy usługi dostaw gazu ziemnego dla PGNiG na granicy polsko – niemieckiej oraz polsko – czeskiej zapewniając dywersyfikację źródeł gazu. Ponadto PST realizuje umowę z PGNiG UN na zakup gazu pochodzącego ze złóż norweskich: Skarv – począwszy od 2013 r., Vale i Morvin – począwszy od 2015 r., oraz Gina Krog – od lipca 2017 r.

Magazynowanie

Segment Obrót i Magazynowanie wykorzystuje na swoje potrzeby pojemności czynne PMG Wierzchowice, PMG Husów, KPMG Mogilno, PMG Strachocina, PMG Swarzów, PMG Brzeźnica oraz KPMG Kosakowo. Część pojemności czynnej KPMG Mogilno, która została udostępniona na potrzeby  GAZ-SYSTEM w rozumieniu ustawy Prawo energetyczne, wyłączona jest z definicji instalacji magazynowej. Zarządzanie zdolnościami instalacji magazynowych prowadzone jest przez spółkę GSP, działającą w dwóch podstawowych obszarach:

  • działalności regulowanej – obszar obejmujący świadczenie usług magazynowania paliwa gazowego w instalacjach magazynowych stanowiących własność PGNiG, a także obsługę eksploatacyjną KPMG Mogilno i KPMG Kosakowo,
  • działalności nieregulowanej – obszar obejmujący świadczenie usług w zakresie projektowania, budowy i rozbudowy PMG.

KPMG Mogilno i KPMG Kosakowo są magazynami utworzonymi w kawernach solnych o szczytowym charakterze pracy, wykorzystywane są do niwelowania krótkookresowych zmian zapotrzebowania odbiorców na gaz ziemny. PMG Wierzchowice, PMG Husów, PMG Strachocina, PMG Swarzów oraz PMG Brzeźnica są magazynami o sezonowym charakterze pracy i są wykorzystywane do kompensacji nierównomierności zapotrzebowania na gaz ziemny w sezonie letnim i zimowym, jak również do realizacji zobowiązań wynikających z kontraktów importowych zawierających klauzulę „take or pay” oraz zapewnienia ciągłości i bezpieczeństwa dostaw gazu oraz wywiązania się z zawartych z odbiorcami umów sprzedaży.

GSP pełniąc funkcję operatora systemu magazynowania świadczy usługi magazynowania paliw gazowych na rzecz użytkowników instalacji magazynowej w ramach ustandaryzowanych procedur, na zasadzie niedyskryminacji i równoprawnego traktowania zleceniodawców usługi magazynowania, z uwzględnieniem optymalnego i wydajnego wykorzystania instalacji magazynowych. Świadczenie usług magazynowania odbywa się na podstawie umowy o świadczenie usług magazynowania (USUM).

Dla zapewnienia przestrzegania zasad równoprawnego traktowania zamawiających usługi magazynowania, USUM zawierane są w oparciu o opracowany przez GSP Regulamin Świadczenia Usług Magazynowania oraz Taryfę w zakresie magazynowania paliwa gazowego. GSP świadczy usługi magazynowania z wykorzystaniem Instalacji Magazynowej (IM) i Grup Instalacji Magazynowych (GIM):

  • GIM Kawerna (obejmuje utworzone w kawernach solnych KPMG Mogilno i KPMG Kosakowo),
  • GIM Sanok (obejmuje utworzone w częściowo wyeksploatowanych złożach gazu ziemnego PMG Husów, PMG Strachocina, PMG Swarzów i PMG Brzeźnica),
  • IM (obejmuje PMG Wierzchowice).
Usługa Warunki usługi magazynowania Obiekt Ilość pakietów / pakietów elastycznych
Długoterminowa na warunkach ciągłych IM Wierzchowice 3 863
GIM Kawerna 6 235
GIM Sanok 2 579
na warunkach przerywanych IM Wierzchowice 9 303
GIM Kawerna 1 368
GIM Sanok 8 941
Krótkoterminowa na warunkach przerywanych GIM Kawerna
Razem 32 289

Łącznie, na dzień 31 grudnia 2017 r., GSP rozdysponowała długoterminowe zdolności magazynowe w ilości 32 289 pakietów, z czego 12 677 pakietów w usługach magazynowania na warunkach ciągłych oraz 19 612 pakietów w usługach magazynowania na warunkach przerywanych. Na dzień 31 grudnia 2017 r. 97% zdolności magazynowych zarezerwowane zostało przez PGNiG, 2% przez klientów zewnętrznych, pozostały 1% nie został zakontraktowany (408 pakietów, krótkoterminowe usługi magazynowania na warunkach przerywanych w GIM Kawerna).

Usługa biletowa magazynowania

W odpowiedzi na oczekiwania rynkowe, na początku lutego 2017 r. PGNiG wprowadziło do swojej oferty usługę biletową, która umożliwia importującym gaz ziemny do Polski lub dokonującym obrotu z zagranicą wywiązanie się z ustawowego obowiązku utrzymywania zapasu obowiązkowego. Usługa biletowa pozwala na efektywne wykorzystanie pojemności magazynowych przez uczestników rynku gazu ziemnego, a spółki importujące gaz ziemny do Polski nie muszą samodzielnie gromadzić i utrzymywać obowiązkowych zapasów gazu w magazynach.

PGNiG zawarło umowy na świadczenie usługi biletowej utrzymywania zapasów gazu z 11 przedsiębiorstwami. Umowy weszły w życie 1 października 2017 r. Łączny wolumen zapasów gazu utrzymywanych przez PGNiG dla innych podmiotów to blisko 370 GWh (ok. 33 mln m3). PGNiG utrzymuje zapasy gazu na zlecenie powyższych podmiotów w magazynach GSP , w których PGNiG uprzednio wynajęło stosowne pojemności magazynowe i zatłoczyło gaz.

Udostępnione pojemności magazynowe

Na dzień 31 grudnia 2017 r. Grupa PGNiG posiadała łącznie 2 985,35 mln m3 pojemności magazynowych czynnych instalacji magazynowych. W ramach tych pojemności udostępniła na zasadach TPA oraz na potrzeby operatora systemu przesyłowego GAZ-SYSTEM łącznie 2 942,85 mln m3 pojemności czynnych na zasadach umowy długoterminowej. Na warunkach umowy krótkoterminowej udostępniono wolumen 37,19 mln m3. Pojemność czynna w GIM Kawerna w wolumenie 5,23 mln m3 wykorzystywana jest na pokrycie zużycia własnego KPMG Mogilno i KMPG Kosakowo.

Pojemności czynne i udostępnione pojemności czynne instalacji magazynowych

Pojemności czynne instalacji
magazynowych
(mln m3)
Udostępnione pojemności czynne instalacji magazynowych
(mln m3)
Udostępnione pojemności czynne instalacji magazynowych
(GWh)
2017 2016 2017 2016 2017 2016
GIM Kawerna 735 714 730 709 13 166 13 166
IM Wierzchowice 1 200 1 200 1 200 1 200 8 011 7 774
GIM Sanok 1 050 1 015 1 050 1 015 11 520 11 137
Razem 2 985 2 929 2 980 2 924 32 697 32 077
* Przeliczenie dla paliwa gazowego o cieple spalania 39,5 MJ/m3.